TM30 คืออะไร: เจ้าของบ้านต้องรู้อะไรบ้างเกี่ยวกับการแจ้งที่พักชาวต่างชาติ

ถ้าคุณเป็นเจ้าของคอนโดที่ปล่อยเช่าให้ชาวต่างชาติ หรือกำลังจะเริ่มปล่อยเช่า มีเรื่องนึงที่ต้องรู้ให้แจ่มแจ้งก่อนเลย นั่นคือ TM30 หลายคนเคยได้ยินชื่อนี้แต่ยังงงๆ ว่ามันคืออะไร ต้องทำยังไง แล้วถ้าไม่ทำจะโดนอะไรบ้าง วันนี้จะมาอธิบายให้ครบจบในบทความเดียว แบบภาษาคน ไม่ใช่ภาษาราชการ เพราะเรื่องนี้สำคัญมากจริงๆ โดยเฉพาะถ้าคุณปล่อยเช่าคอนโดในกรุงเทพ ย่านยอดฮิตอย่างสุขุมวิท สีลม หรือรัชดา ที่มีผู้เช่าต่างชาติเยอะ

TM30 คืออะไร ทำไมเจ้าของคอนโดต้องสนใจ

TM30 หรือชื่อเต็มว่า "แบบแจ้งที่พักอาศัยของคนต่างด้าว" เป็นแบบฟอร์มตาม พ.ร.บ. คนเข้าเมือง พ.ศ. 2522 มาตรา 38 กฎหมายกำหนดไว้ชัดเจนว่า เจ้าของที่พักหรือผู้ครอบครองสถานที่ ที่ให้ชาวต่างชาติเข้าพักอาศัย ต้องแจ้งต่อสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง (ตม.) ภายใน 24 ชั่วโมง นับตั้งแต่ชาวต่างชาติเข้าพัก

ใช่ครับ คุณอ่านไม่ผิด, 24 ชั่วโมง ไม่ใช่ 24 วัน ไม่ใช่ภายในเดือน แต่คือภายในหนึ่งวันหลังจากผู้เช่าต่างชาติย้ายเข้า ไม่ว่าจะเป็นคอนโดหรูริมแม่น้ำเจ้าพระยา ห้องเช่าย่านพร้อมพงษ์ราคา 35,000 บาทต่อเดือน หรือสตูดิโอเล็กๆ แถวบางนาเดือนละ 8,000 บาท กฎนี้ใช้เหมือนกันหมด

หลายคนเข้าใจผิดว่า TM30 เป็นหน้าที่ของผู้เช่าต่างชาติ แต่จริงๆ แล้วมันเป็นหน้าที่ของเจ้าของที่พักหรือผู้ให้เช่าโดยตรง ส่วนผู้เช่าต่างชาติจะต้องทำอีกฟอร์มหนึ่งคือ TM28 ซึ่งเป็นการแจ้งที่อยู่ของตัวเอง แต่เรื่องนั้นไว้คุยกันทีหลัง

ต้องเตรียมเอกสารอะไรบ้าง

การแจ้ง TM30 ไม่ได้ยุ่งยากอย่างที่คิด เอกสารที่ต้องเตรียมมีดังนี้ สำเนาบัตรประชาชนเจ้าของคอนโด สำเนาทะเบียนบ้านหรือหนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุด สำเนาหนังสือเดินทาง (passport) ของผู้เช่าต่างชาติ รวมถึงหน้าวีซ่าและตราประทับเข้าประเทศ สัญญาเช่า (ถ้ามี) และแบบฟอร์ม TM30 ที่กรอกข้อมูลเรียบร้อยแล้ว

ทิปจากคนที่เคยทำมาหลายรอบ, ถ่ายสำเนาเอกสารเตรียมไว้หลายชุดเลย เพราะบางทีเจ้าหน้าที่อาจขอเพิ่ม และเซ็นสำเนาถูกต้องทุกใบด้วยนะ จะได้ไม่ต้องวิ่งกลับไปกลับมา

แจ้ง TM30 ได้ที่ไหนบ้าง มีกี่วิธี

สมัยนี้สะดวกขึ้นเยอะ ไม่ต้องไปนั่งรอคิวยาวที่ ตม. แจ้งวัฒนะเหมือนสมัยก่อนแล้ว มีหลายช่องทางให้เลือก

ไปด้วยตัวเอง: สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ศูนย์ราชการแจ้งวัฒนะ อาคาร B ชั้น 2 ถ.แจ้งวัฒนะ ใกล้สถานี MRT ศูนย์ราชการนนทบุรี เปิดวันจันทร์-ศุกร์ 08:30-16:30 น. ไปตอนเช้าๆ จะรอไม่นาน ช่วงบ่ายคนเยอะมาก

แจ้งออนไลน์: ผ่านเว็บไซต์ของ ตม. ที่ extranet.immigration.go.th แต่ต้องลงทะเบียนสร้างบัญชีก่อน ครั้งแรกอาจจะวุ่นหน่อย ต้องไปยืนยันตัวตนที่สำนักงาน ตม. ก่อนถึงจะใช้ระบบออนไลน์ได้ แต่พอลงทะเบียนเสร็จแล้ว ครั้งต่อไปสะดวกมาก นั่งทำที่บ้านได้เลย

ส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียน: วิธีนี้ก็ได้เหมือนกัน แต่ต้องระวังเรื่องเวลา เพราะนับวันที่ ตม. ได้รับเอกสาร ไม่ใช่วันที่ส่ง ถ้าไปรษณีย์ช้า อาจเกิน 24 ชั่วโมงได้

ถ้าไม่แจ้ง TM30 จะโดนอะไร

มาถึงเรื่องที่หลายคนกังวล โทษของการไม่แจ้ง TM30 ตามกฎหมายคือ ปรับสูงสุด 10,000 บาท ต่อผู้เช่าหนึ่งคน ฟังดูอาจไม่เยอะ แต่ถ้าคุณมีหลายห้องที่ปล่อยเช่าให้ต่างชาติ มันรวมกันแล้วไม่ใช่น้อยๆ เลย

แต่ที่สำคัญกว่าค่าปรับคือ ผลกระทบต่อผู้เช่าต่างชาติของคุณ ถ้าเจ้าของไม่แจ้ง TM30 ผู้เช่าจะไม่สามารถทำ TM28 ได้ และจะมีปัญหาเวลาต่อวีซ่า ทำใบขับขี่ หรือทำธุรกรรมราชการอื่นๆ ผู้เช่าต่างชาติหลายคนที่เช่าคอนโดย่านทองหล่อ เอกมัย หรือสาทร เล่าให้ฟังว่าเคยเจอปัญหาตอนต่อวีซ่า เพราะเจ้าของลืมแจ้ง TM30 พอเจอแบบนี้บ่อยๆ ผู้เช่าก็ไม่อยากต่อสัญญาแล้ว

เรื่องที่คนมักเข้าใจผิดเกี่ยวกับ TM30

"แจ้งครั้งเดียวจบ", ไม่ใช่ครับ ทุกครั้งที่ผู้เช่าต่างชาติออกนอกประเทศแล้วกลับมาเข้าพักใหม่ เจ้าของต้องแจ้ง TM30 อีกครั้ง แม้จะเป็นห้องเดิม สัญญาเดิม แค่ไปเที่ยวเวียดนาม 3 วัน กลับมาก็ต้องแจ้งใหม่ ฟังดูยุ่ง แต่ถ้าลงทะเบียนออนไลน์ไว้แล้ว ทำได้ไม่กี่นาที

"ผู้เช่าไปแจ้งเองได้", ตามกฎหมาย หน้าที่แจ้งเป็นของเจ้าของหรือผู้ครอบครองสถานที่ จะมอบอำนาจให้ผู้เช่าไปแจ้งแทนก็ได้ แต่ต้องทำหนังสือมอบอำนาจให้เรียบร้อย ในทางปฏิบัติ เจ้าของคอนโดหลายคนย่านรัชดา-ห้วยขวาง หรือพระราม 9 ที่มีผู้เช่าต่างชาติเยอะ จะมอบอำนาจให้ผู้เช่าหรือเอเจนต์ไปดำเนินการแทนเพื่อความสะดวก

"คอนโดระยะสั้นไม่ต้องแจ้ง", ไม่ว่าจะเช่าสั้นหรือยาว 1 คืนหรือ 1 ปี ต้องแจ้งทั้งนั้น โรงแรมและเซอร์วิสอพาร์ตเมนต์จะแจ้งให้อัตโนมัติ แต่ถ้าคุณปล่อยเช่าเอง คุณต้องจัดการเอง

สรุป: ยุ่งยากนิดหน่อย แต่ไม่ทำไม่ได้

TM30 อาจฟังดูเป็นเรื่องวุ่นวาย แต่จริงๆ แล้วพอทำเป็นแล้วมันง่าย โดยเฉพาะถ้าลงทะเบียนระบบออนไลน์ไว้ ใช้เวลาไม่ถึง 10 นาทีต่อครั้ง สิ่งสำคัญคือต้องทำทุกครั้งที่ผู้เช่าต่างชาติเข้าพักหรือกลับเข้าประเทศ อย่าลืม อย่าปล่อยผ่าน เพราะมันกระทบทั้งตัวคุณในฐานะเจ้าของ และกระทบผู้เช่าด้วย

ถ้าคุณเป็นเจ้าของคอนโดที่กำลังมองหาผู้เช่าต่างชาติดีๆ หรือเป็นชาวต่างชาติที่กำลังหาคอนโดเช่าในกรุงเทพ ลองดู Superagent แพลตฟอร์ม AI รายแรกของไทยที่ช่วยจับคู่ผู้เช่ากับคอนโดที่