ถ้าคุณเป็นเจ้าของคอนโดที่ปล่อยเช่าให้ชาวต่างชาติ เรื่อง TM30 คือสิ่งที่ห้ามมองข้ามเด็ดขาด เพราะตามกฎหมายไทย เจ้าของที่พักต้องแจ้งข้อมูลของผู้เช่าชาวต่างชาติต่อสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองภายใน 24 ชั่วโมงหลังเข้าพัก ฟังดูยุ่งยาก แต่ข่าวดีคือตอนนี้ทำออนไลน์ได้แล้ว ไม่ต้องไปต่อคิวที่ ตม. แจ้งวัฒนะอีกต่อไป บทความนี้จะพาทำทีละขั้นตอนแบบละเอียด เจ้าของคอนโดมือใหม่ก็ทำตามได้สบาย ๆ

TM30 คืออะไร ทำไมเจ้าของบ้านต้องแจ้ง

TM30 คือแบบฟอร์มแจ้งที่พักอาศัยของคนต่างชาติ ตามพระราชบัญญัติคนเข้าเมือง พ.ศ. 2522 มาตรา 38 กำหนดไว้ชัดเจนว่า "เจ้าของบ้าน" หรือ "ผู้ครอบครองที่พัก" ต้องเป็นคนแจ้ง ไม่ใช่ผู้เช่าชาวต่างชาตินะ หลายคนเข้าใจผิดตรงนี้

ถ้าไม่แจ้งภายใน 24 ชั่วโมง มีโทษปรับสูงสุด 10,000 บาท และอาจถูกปรับรายวันอีกวันละ 5,000 บาท ฟังแล้วหนาวเลยใช่ไหม แต่ไม่ต้องกังวล ทำออนไลน์ใช้เวลาไม่ถึง 15 นาทีก็เสร็จแล้ว

สิ่งที่ต้องรู้อีกอย่างคือ ทุกครั้งที่ผู้เช่าชาวต่างชาติกลับเข้ามาในประเทศไทยใหม่ แม้จะกลับมาอยู่ห้องเดิม เจ้าของก็ต้องแจ้ง TM30 ใหม่ทุกครั้ง ไม่ใช่แจ้งรอบเดียวแล้วจบ

เตรียมเอกสารอะไรบ้างก่อนแจ้งออนไลน์

ก่อนเริ่มกรอกฟอร์มออนไลน์ เตรียมเอกสารเหล่านี้ให้พร้อมก่อน จะได้ไม่ต้องวิ่งหากลางคัน

ฝั่งเจ้าของคอนโดต้องมี สำเนาบัตรประชาชนของเจ้าของ สำเนาทะเบียนบ้านที่มีที่อยู่ของคอนโดที่ปล่อยเช่า สำเนาโฉนดหรือหนังสือแสดงกรรมสิทธิ์ห้องชุด และสัญญาเช่า ถ้ามี

ฝั่งผู้เช่าชาวต่างชาติต้องมี สำเนาหนังสือเดินทาง หน้าที่มีรูปถ่ายและข้อมูลส่วนตัว สำเนาหน้าวีซ่าที่ยังไม่หมดอายุ และสำเนาบัตรขาเข้า TM6 ถ้ามี ตอนนี้หลายด่านยกเลิก TM6 ไปแล้ว แต่ถ้าผู้เช่ายังมีอยู่ก็เตรียมไว้

แนะนำให้สแกนเอกสารทั้งหมดเป็นไฟล์ภาพหรือ PDF ไว้ล่วงหน้า เพราะระบบออนไลน์ต้องอัปโหลดไฟล์ด้วย

ขั้นตอนแจ้ง TM30 ออนไลน์ทีละสเต็ป

ขั้นแรก เข้าเว็บไซต์ของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ที่ tm30.immigration.go.th แล้วสมัครสมาชิกก่อน โดยกรอกข้อมูลเจ้าของที่พัก เลขบัตรประชาชน 13 หลัก ที่อยู่ เบอร์โทรศัพท์ และอีเมล จากนั้นรอการอนุมัติจากเจ้าหน้าที่ ซึ่งปกติใช้เวลา 1-3 วันทำการ

พอได้รับอนุมัติแล้ว ล็อกอินเข้าระบบ เลือกเมนู "แจ้งที่พักคนต่างด้าว" กรอกข้อมูลที่พักของคอนโดที่ปล่อยเช่า เช่น ชื่อคอนโด ที่อยู่ เลขห้อง จากนั้นกรอกข้อมูลผู้เช่าชาวต่างชาติ ชื่อ นามสกุล เลขหนังสือเดินทาง สัญชาติ วันที่เข้าพัก

อัปโหลดเอกสารที่เตรียมไว้ ตรวจสอบข้อมูลให้ถูกต้อง แล้วกดยืนยัน ระบบจะออกใบรับแจ้งให้ ให้บันทึกหรือพิมพ์ออกมาเก็บไว้เป็นหลักฐาน เอาไว้ให้ผู้เช่าสำเนาหนึ่งชุดด้วย เพราะเขาต้องใช้ตอนไปทำ TM28 หรือต่อวีซ่า

ข้อควรระวัง ระบบออนไลน์อาจล่มบ่อยช่วงเวลาเร่งด่วน ถ้าเข้าไม่ได้ลองอีกทีตอนดึก ๆ หรือเช้ามืด จะราบรื่นกว่า

ปัญหาที่เจ้าของคอนโดเจอบ่อยและวิธีแก้

ปัญหายอดฮิตอันดับหนึ่งคือ สมัครบัญชีแล้วไม่ได้รับอนุมัติสักที อันนี้ต้องอดทนรอ ถ้าเกิน 5 วันทำการแล้วยังเงียบ ลองโทรสอบถามที่สายด่วน ตม. 1178 หรือไปยื่นเอกสารสมัครด้วยตัวเองที่ศูนย์ราชการแจ้งวัฒนะ อาคาร B

ปัญหาที่สองคือ กรอกข้อมูลผิดแล้วแก้ไม่ได้ เช่น เลขหนังสือเดินทางผิดตัว วิธีแก้คือต้องไปแก้ไขที่สำนักงาน ตม. โดยตรง ออนไลน์แก้ไขข้อมูลที่ส่งไปแล้วไม่ได้ ดังนั้นตรวจสอบให้ดีก่อนกดยืนยันทุกครั้ง

ปัญหาที่สามคือ เจ้าของคอนโดไม่ได้อยู่ในไทย อันนี้สามารถมอบอำนาจให้คนอื่นทำแทนได้ โดยทำหนังสือมอบอำนาจพร้อมสำเนาบัตรประชาชนของทั้งสองฝ่าย แต่การมอบอำนาจทำได้เฉพาะการแจ้งแบบไปยื่นด้วยตัวเอง ระบบออนไลน์ต้องใช้บัญชีของเจ้าของเท่านั้น

เจ้าของคอนโดปล่อยเช่าให้ต่างชาติ ต้องรู้อะไรเพิ่ม

นอกจาก TM30 แล้ว เจ้าของคอนโดที่ปล่อยเช่าให้ชาวต่างชาติควรรู้เรื่องภาษีด้วย รายได้จากค่าเช่าต้องนำมาคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา และถ้าค่าเช่าเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มด้วย

สัญญาเช่าควรทำเป็นลายลักษณ์อักษรทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ ระบุค่าเช่า ระยะเวลา เงินประกัน และเงื่อนไขชัดเจน ผู้เช่าชาวต่างชาติส่วนใหญ่ต้องการสัญญาเป็นภาษาอังกฤษอยู่แล้ว

เรื่องทำเลก็สำคัญ ย่านที่ชาวต่างชาตินิยมเช่ามากที่สุดในกรุงเทพ ได้แก่ สุขุมวิทช่วง BTS นานา ถึง BTS เอกมัย ราคาเช่าเริ่มต้นประมาณ 15,000-25,000 บาทต่อเดือนสำหรับห้องหนึ่งนอน คอนโดยอดนิยมเช่น The Lumpini 24 ใกล้ BTS พร้อมพงษ์ หรือ Siamese Exclusive Sukhumvit 31 ย่านรัชดาก็มาแรงเช่น Chapter One ECO รัชดา-ห้วยขวาง ใกล้ MRT ห้วยขวาง ค่าเช่าเริ่มที่ 10,000-15,000 บาท ถูกกว่าสุขุมวิทพอสมควร

การแจ้ง TM30 เป็นหน้าที่ตามกฎหมายที่เจ้าของคอนโดหลีกเลี่ยงไม่ได้ แต่พอทำผ่านออนไลน์ได้แล้ว ก็สะดวกขึ้นเยอะ สมัครบัญชีครั้งเดียว ใช้ได้ตลอด ทุกครั้งที่มีผู้เช่าใหม่หรือผู้เช่าเดิมกลับเข้าประเทศ ก็แค่ล็อกอินเข้าไปกรอกข้อมูลใหม่ ไม่กี่นาทีก็เสร็จ

ถ้าคุณเป็นเจ้าของคอนโดที่กำลังมองหาผู้เช่าชาวต่างชาติ หรือคุณเป็นชาวต่างชาติที่กำลังหาคอนโดเช่าในกรุงเทพ ลองใช้ Superagent ที่ superagent.co ดู แพลตฟอร์ม AI ช่วยหาคอนโดเช่ารายแรกในไทย ไม่มีนายหน้ามากดดัน แค่บอกว่าอยากได้ห้องแบบไหน งบเท่าไหร่ อยากอยู่ย่านไหน