TM30 คืออะไร: เจ้าของบ้านต้องรู้อะไรบ้างเกี่ยวกับการแจ้งที่พักชาวต่างชาติ

ถ้าคุณเป็นเจ้าของคอนโดที่ปล่อยเช่าให้ชาวต่างชาติ หรือเป็นชาวต่างชาติที่เพิ่งย้ายเข้าคอนโดใหม่ในกรุงเทพ คำว่า "TM30" น่าจะเคยผ่านหูผ่านตามาบ้าง บางคนได้ยินแล้วงง บางคนรู้ว่าต้องทำแต่ไม่รู้จะเริ่มยังไง วันนี้เรามาคุยกันแบบเข้าใจง่ายๆ ว่า TM30 คืออะไร ใครต้องทำ ทำยังไง และถ้าไม่ทำจะเกิดอะไรขึ้น

TM30 คืออะไร ทำไมถึงสำคัญ

TM30 คือแบบฟอร์มการแจ้งที่พักอาศัยของคนต่างชาติ ตาม พ.ร.บ. คนเข้าเมือง พ.ศ. 2522 กฎหมายกำหนดว่า เมื่อมีชาวต่างชาติเข้าพักอาศัยในที่พักของคุณ "เจ้าของที่พัก" หรือ "เจ้าบ้าน" ต้องแจ้งสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง (ตม.) ภายใน 24 ชั่วโมง นับจากวันที่ผู้เช่าต่างชาติเข้าพัก

สิ่งที่หลายคนเข้าใจผิดคือ คิดว่า TM30 เป็นหน้าที่ของผู้เช่าต่างชาติ แต่จริงๆ แล้วเป็นหน้าที่ของ "เจ้าของที่พัก" ครับ ไม่ว่าจะเป็นเจ้าของคอนโด เจ้าของบ้าน หรือแม้แต่โรงแรมก็ต้องทำเหมือนกัน

ส่วนผู้เช่าต่างชาติเองก็ต้องรู้เรื่องนี้ เพราะหลังจาก TM30 ถูกยื่นแล้ว ผู้เช่าจะได้ใบรับแจ้ง ซึ่งต้องใช้ในหลายกรณี เช่น การต่อวีซ่า การทำ 90-day report หรือการเปลี่ยนประเภทวีซ่าที่สำนักงาน ตม. แจ้งวัฒนะ หรือศูนย์ราชการ ถนนแจ้งวัฒนะ

ใครต้องยื่น TM30 และเมื่อไหร่

ย้ำอีกครั้ง, คนที่ต้องยื่น TM30 คือ "เจ้าของที่พัก" ไม่ใช่ผู้เช่า ถ้าคุณเป็นเจ้าของคอนโดที่ปล่อยเช่าให้ชาวต่างชาติ ไม่ว่าจะเป็นห้องที่ Ashton Asoke-Rama 9 ใกล้ MRT พระราม 9, The Line Sukhumvit 101 ใกล้ BTS ปุณณวิถี หรือ Life Ladprao Valley ใกล้ BTS ห้าแยกลาดพร้าว คุณต้องยื่น TM30 ทุกครั้ง

กรณีที่ต้องยื่นมีดังนี้:

1) ผู้เช่าต่างชาติเข้าพักครั้งแรก, ต้องแจ้งภายใน 24 ชั่วโมง
2) ผู้เช่าเดินทางออกนอกประเทศแล้วกลับเข้ามาใหม่, ต้องแจ้งใหม่ภายใน 24 ชั่วโมงหลังกลับมา
3) ผู้เช่าย้ายไปพักที่อื่นในประเทศไทย (เช่น ไปเที่ยวเชียงใหม่ค้างคืน) แล้วกลับมา, ในทางปฏิบัติ ตม. มักยืดหยุ่นเรื่องนี้ แต่ตามกฎหมายต้องแจ้งใหม่เช่นกัน

สำหรับเจ้าของที่ปล่อยเช่าระยะยาว อาจรู้สึกยุ่งยากเพราะผู้เช่าบินเข้าออกบ่อย แต่ถ้าจัดระบบดีๆ ก็ไม่ได้ยากอย่างที่คิด

วิธียื่น TM30 ทำได้กี่แบบ

ปัจจุบันมี 3 วิธีหลักๆ ในการยื่น TM30:

1. ยื่นด้วยตัวเองที่สำนักงาน ตม., ไปที่ศูนย์ราชการ ถนนแจ้งวัฒนะ (สำหรับกรุงเทพฯ) เปิดให้บริการวันจันทร์-ศุกร์ 08:30-16:30 น. ต้องเตรียมเอกสารไปให้ครบ แต่คิวยาวพอสมควร เตรียมเวลาไว้สักครึ่งวัน

2. ยื่นออนไลน์ผ่านเว็บไซต์ ตม., เข้าที่ tm30.immigration.go.th ต้องลงทะเบียนก่อน ซึ่งครั้งแรกอาจต้องไปยืนยันตัวตนที่สำนักงาน ตม. ก่อน หลังจากนั้นสามารถยื่นออนไลน์ได้เลย สะดวกมากสำหรับเจ้าของที่มีผู้เช่าหลายห้อง

3. ส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียน, วิธีนี้ใช้ได้แต่ช้าที่สุด และอาจมีความเสี่ยงเรื่องเอกสารสูญหาย ส่วนใหญ่คนไม่ค่อยใช้วิธีนี้แล้ว

เอกสารที่ต้องเตรียมและค่าปรับถ้าไม่ยื่น

เอกสารที่ต้องเตรียมไม่ได้เยอะ แต่ต้องครบ:

, สำเนาพาสปอร์ตของผู้เช่าต่างชาติ (หน้าข้อมูลส่วนตัว + หน้าวีซ่า + ตราเข้าเมืองล่าสุด)
, สำเนาบัตรประชาชนเจ้าของที่พัก
, สำเนาทะเบียนบ้านที่อยู่ของห้องเช่า
, สำเนาสัญญาเช่า (บางกรณีอาจขอเพิ่ม)
, แบบฟอร์ม TM30 ที่กรอกครบถ้วน

ถ้าเจ้าของไม่ยื่น TM30 ภายในเวลาที่กำหนด มีโทษปรับสูงสุด 10,000 บาท แต่ในทางปฏิบัติ ปรับประมาณ 1,600-2,000 บาทต่อครั้ง ฟังดูอาจไม่เยอะ แต่ถ้าโดนบ่อยๆ ก็สะสมไม่น้อย และที่สำคัญกว่าค่าปรับคือ ผู้เช่าต่างชาติของคุณจะมีปัญหาเวลาไปติดต่อ ตม. เพื่อต่อวีซ่าหรือทำ 90-day report ซึ่งเป็นเรื่องใหญ่สำหรับเขา

TM30 กับ TM28 ต่างกันยังไง

หลายคนสับสนระหว่าง TM30 กับ TM28 มาเคลียร์กันสั้นๆ TM30 เป็นหน้าที่ของ "เจ้าของที่พัก" ที่ต้องแจ้งว่ามีชาวต่างชาติเข้าพัก ส่วน TM28 เป็นหน้าที่ของ "ชาวต่างชาติ" ที่ต้องแจ้งเมื่อเปลี่ยนที่อยู่ ย้ายจากคอนโดหนึ่งไปอีกคอนโดหนึ่ง

สมมติผู้เช่าต่างชาติย้ายจาก Ideo Mobi Sukhumvit 66 ใกล้ BTS อุดมสุข มาเช่าห้องใหม่ที่ Whizdom Essence Sukhumvit 101 ใกล้ BTS ปุณณวิถี เจ้าของห้องใหม่ต้องยื่น TM30 และผู้เช่าต่างชาติต้องยื่น TM28 ด้วย ทั้งสองฟอร์มทำงานคู่กัน

เจ้าของคอนโดปล่อยเช่าให้ต่างชาติ ต้องเตรียมตัวยังไง

ถ้าคุณปล่อยเช่าคอนโดให้ชาวต่างชาติเป็นประจำ แนะนำให้ลงทะเบียนระบบออนไลน์ของ ตม. ไว้เลย จะได้ไม่ต้องเดินทางไปแจ้งวัฒนะทุกครั้ง นอกจากนี้ควรตกลงกับผู้เช่าล่วงหน้าว่า ทุกครั้งที่เดินทางออกนอกประเทศแล้วกลับมา ให้ส่งสำเนาตราเข้าเมืองใหม่มาให้ด้วย จะได้ยื่น TM30 ได้ทันเวลา

สำหรับค่าเช่าคอนโดที่ชาวต่างชาติมักเช่าในกรุงเทพ ย่านสุขุมวิทตอนต้นตั้งแต่ BTS อโศก ถึง BTS ทองหล่อ ห้อง 1 นอนเริ่มตั้งแต่ 15,000-35,000 บาทต่อเดือน ย่านสาทร-สีลม ใกล้ BTS ช่องนนทรี ราคาใกล้เคียงกัน ส่วนย่านรัชดา-ลาดพร้าว ใกล้ MRT ลาดพร้าว ราคาเริ่มต้นถูกกว่าที่ 10,000-20,000 บาท ยิ่งเตรียมเรื่อง TM30 ให้พร้อม ยิ่งดึงดูดผู้เช่าต่างชาติที่ดีได้ เพราะเขาจะมั่นใจว่าเจ้าของบ้านมืออาชีพ

เรื่อง TM30 อาจฟังดูวุ่นวาย แต่พอทำเป็นระบบแล้วใช้เวลาไม่กี่นาทีต่อครั้ง สิ่งสำคัญคืออย่าละเลย เพราะมันส่งผลโดยตรงกับผู้เช่าต่างชาติของคุณ และส่งผลต่อความน่าเชื่อถือของคุณในฐานะเจ้าของที่พัก

ถ้าคุ